Endometrioza jest przewlekłą chorobą zapalną, która może znacząco wpływać na jakość życia kobiet. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą bolesne miesiączki, przewlekły ból miednicy mniejszej, ból podczas współżycia oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. U wielu pacjentek objawy te utrudniają codzienne funkcjonowanie, aktywność zawodową, społeczną i rodzinną.

W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na rolę żywienia oraz składników bioaktywnych jako elementów wspierających kompleksowe postępowanie u kobiet z endometriozą. Temat ten był przedmiotem badania obserwacyjnego przeprowadzonego przez Sabinę Kowalczyk i prof. Agnieszkę Drosdzol-Cop, którego wyniki opublikowano w 2026 roku.

Cel badania

Celem badania była ocena skuteczności i tolerancji stosowania preparatów EndoMesin oraz EndoMesin Estrobiom u kobiet cierpiących na przewlekły ból związany z menstruacją, w tym u pacjentek z rozpoznaną endometriozą. Badacze analizowali między innymi wpływ suplementacji na nasilenie bólu miesiączkowego, przewlekłego bólu miednicy mniejszej, stosowanie leków przeciwbólowych oraz komfort życia.

Jak przebiegało badanie?

Do ostatecznej analizy zakwalifikowano 421 kobiet w wieku od 14 do 53 lat z podejrzeniem lub z rozpoznaną endometriozą, mięśniakami macicy, bolesnymi miesiączkami. Uczestniczki przez trzy miesiące stosowały preparaty EndoMesin oraz EndoMesin Estrobiom zgodnie z zalecanym schematem suplementacji. Regularność przyjmowania preparatów była jednym z kluczowych elementów ocenianych przez badaczy.

Podczas wizyt kontrolnych pacjentki oceniały między innymi nasilenie bólu podczas miesiączki, przewlekłego bólu miednicy mniejszej, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz wpływ terapii na codzienne funkcjonowanie.

Czym jest endometrioza i dlaczego powoduje ból?

Endometrioza jest przewlekłą chorobą ginekologiczną, w której tkanka przypominająca błonę śluzową macicy (endometrium) występuje poza jej jamą. Zmiany takie mogą pojawiać się między innymi na jajnikach, otrzewnej, jelitach czy pęcherzu moczowym. Szacuje się, że choroba dotyczy milionów kobiet na całym świecie i stanowi jedną z najczęstszych przyczyn przewlekłego bólu miednicy mniejszej.

Charakterystyczną cechą endometriozy jest obecność przewlekłego stanu zapalnego. Ogniska endometriozy reagują na zmiany hormonalne zachodzące podczas cyklu menstruacyjnego, co może prowadzić do podrażnienia okolicznych tkanek, powstawania zrostów oraz nasilenia dolegliwości bólowych. Z tego powodu wiele pacjentek doświadcza bolesnych miesiączek, bólu podczas współżycia, przewlekłego bólu miednicy mniejszej oraz objawów ze strony przewodu pokarmowego.

Współczesne badania wskazują, że na rozwój i przebieg endometriozy wpływa wiele czynników, w tym procesy zapalne, stres oksydacyjny, zaburzenia hormonalne oraz zmiany w składzie mikrobioty jelitowej i ginekologicznej. To właśnie dlatego coraz częściej podkreśla się znaczenie kompleksowego podejścia obejmującego nie tylko leczenie farmakologiczne i chirurgiczne, ale również odpowiednio dobraną dietę oraz działania wspierające organizm na poziomie metabolicznym.

Dieta, mikrobiota i stres oksydacyjny – nowe kierunki badań w endometriozie

W ostatnich latach naukowcy coraz intensywniej analizują rolę stylu życia i żywienia w przebiegu endometriozy. Szczególne zainteresowanie budzi wpływ diety przeciwzapalnej, mikrobioty jelitowej oraz stresu oksydacyjnego na nasilenie objawów choroby.

Stres oksydacyjny to stan, w którym ilość wolnych rodników przewyższa możliwości naturalnych mechanizmów obronnych organizmu. Badania sugerują, że u kobiet z endometriozą może dochodzić do zwiększonej aktywności procesów oksydacyjnych oraz przewlekłej aktywacji układu odpornościowego. Z tego względu naukowcy badają potencjalne znaczenie składników o właściwościach antyoksydacyjnych, takich jak N-acetylocysteina (NAC), resweratrol czy polifenole zielonej herbaty.

Coraz więcej uwagi poświęca się również mikrobiocie. Zaburzenia równowagi mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy i drogi rodne mogą wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz metabolizm estrogenów. To właśnie dlatego w badaniach nad endometriozą coraz częściej pojawia się pojęcie estrobolomu, czyli grupy bakterii uczestniczących w przemianach estrogenów w organizmie.

Wiele kobiet cierpiących na endometriozę doświadcza także dolegliwości jelitowych określanych potocznie jako „endo belly”. Wzdęcia, uczucie pełności, bóle brzucha czy naprzemienne zaparcia i biegunki należą do najczęściej zgłaszanych objawów towarzyszących endometriozie. Z tego względu skład mikrobioty oraz jego potencjalny wpływ na samopoczucie pacjentek stał się jednym z ważnych kierunków współczesnych badań naukowych.

Dlaczego w badaniu wykorzystano właśnie te składniki?

Preparaty EndoMesin i EndoMesin Estrobiom zastosowane w badaniu zawierały kompozycję składników, które były wcześniej analizowane w literaturze naukowej pod kątem ich potencjalnego znaczenia dla kobiet z endometriozą.

Jednym z najczęściej badanych składników jest N-acetylocysteina (NAC), będąca pochodną aminokwasu L-cysteiny. NAC jest prekursorem glutationu, uznawanego za jeden z najważniejszych naturalnych przeciwutleniaczy występujących w organizmie. Z tego względu związek ten od lat znajduje się w centrum zainteresowania badaczy zajmujących się stresem oksydacyjnym i przewlekłymi procesami zapalnymi.

Drugim ważnym składnikiem jest resweratrol – naturalny polifenol występujący między innymi w rdestowcu japońskim. Resweratrol jest szeroko badany ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne oraz udział w regulacji licznych procesów biologicznych. W publikacjach naukowych poświęconych endometriozie często wymienia się go jako jeden z najbardziej interesujących fitoskładników analizowanych w kontekście tej choroby.

Preparat zawierał również ekstrakt z zielonej herbaty dostarczający EGCG (galusanu epigallokatechiny). EGCG należy do najlepiej poznanych polifenoli roślinnych i od wielu lat jest przedmiotem badań dotyczących procesów zapalnych oraz angiogenezy, czyli tworzenia nowych naczyń krwionośnych.

W składzie znalazły się także kwasy tłuszczowe omega-3 DHA i EPA. Są one naturalnym składnikiem tłustych ryb morskich i odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu błon komórkowych. Ich odpowiednia podaż jest przedmiotem licznych badań dotyczących zdrowia kobiet i procesów zapalnych.

Istotnym elementem zastosowanej suplementacji były również szczepy bakterii z rodzaju Lactobacillus. W preparacie EndoMesin Estrobiom wykorzystano sześć wyselekcjonowanych szczepów naturalnie występujących w organizmie człowieka. Coraz więcej badań wskazuje, że mikrobiota jelitowa i ginekologiczna może odgrywać istotną rolę w przebiegu endometriozy oraz metabolizmie estrogenów, dlatego obszar ten pozostaje jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się kierunków badań.

W skład preparatów zastosowanych w badaniu wchodziły między innymi: N-acetylocysteina (NAC), resweratrol, EGCG z zielonej herbaty, witaminy D, B6 i E, kwasy omega-3 DHA i EPA, sulforafan, D-glukaran wapnia oraz kompleks sześciu szczepów bakterii z rodzaju Lactobacillus. 

Połączenie składników o właściwościach antyoksydacyjnych, składników wspierających prawidłowy metabolizm hormonów steroidowych oraz bakterii probiotycznych stanowiło podstawę strategii zastosowanej w opisywanym badaniu obserwacyjnym. Dzięki temu możliwa była ocena ich wpływu na samopoczucie i komfort życia kobiet chorujących na endometriozę.

Redukcja bólu miesiączkowego u kobiet z endometriozą

Jednym z najważniejszych wyników badania była obserwowana poprawa w zakresie bólu menstruacyjnego.

W grupie kobiet regularnie stosujących EndoMesin i EndoMesin Estrobiom przez trzy miesiące aż 96% pacjentek zgłosiło zmniejszenie dolegliwości bólowych podczas miesiączki. U 64% kobiet odnotowano znaczne zmniejszenie bólu, a u kolejnych 32% umiarkowaną poprawę. Wyniki te były istotne statystycznie (p < 0,0001).

Badacze podkreślili również wyraźną zależność pomiędzy regularnością stosowania preparatów a uzyskiwanymi efektami.

Mniej przewlekłego bólu miednicy mniejszej

Ból związany z endometriozą nie ogranicza się wyłącznie do okresu menstruacji. Wiele kobiet doświadcza przewlekłego bólu miednicy mniejszej także pomiędzy miesiączkami.

W badaniu 61% kobiet regularnie stosujących preparaty zgłosiło znaczną poprawę w zakresie przewlekłego bólu miednicy mniejszej. Także ten wynik osiągnął istotność statystyczną.

Ograniczenie stosowania leków przeciwbólowych

Jednym z najbardziej interesujących wyników badania była obserwowana zmiana w stosowaniu leków przeciwbólowych.

Wśród kobiet, które przed rozpoczęciem suplementacji regularnie korzystały z analgetyków, aż 94,36% pacjentek stosujących preparaty codziennie zadeklarowało całkowitą rezygnację z leków przeciwbólowych po zakończeniu trzymiesięcznej obserwacji.

Wynik ten wskazuje, że zmniejszenie nasilenia objawów mogło przełożyć się na mniejsze zapotrzebowanie na farmakologiczne łagodzenie bólu.

Poprawa komfortu życia

Endometrioza wpływa nie tylko na zdrowie fizyczne, ale również na codzienny komfort życia.

W badaniu 95% pacjentek regularnie stosujących preparaty deklarowało poprawę jakości życia, a ponad połowa kobiet zgłosiła znaczną poprawę samopoczucia. U części uczestniczek pierwsze efekty były zauważalne już po pierwszym miesiącu stosowania preparatów.

Badacze odnotowali również poprawę w zakresie codziennej aktywności oraz funkcjonowania psychicznego.

Endometrioza a objawy ze strony przewodu pokarmowego

Wiele kobiet z endometriozą doświadcza także dolegliwości określanych potocznie jako „endo belly”, obejmujących między innymi wzdęcia, uczucie pełności, dyskomfort jelitowy czy naprzemienne zaparcia i biegunki.

W badaniu 90,9% kobiet regularnie stosujących EndoMesin i EndoMesin Estrobiom zgłosiło zmniejszenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Autorzy zwracają uwagę, że jednym z elementów terapii był preparat zawierający wyselekcjonowane szczepy bakterii z rodzaju Lactobacillus, które są przedmiotem badań dotyczących mikrobioty kobiet z endometriozą.

Regularność stosowania miała znaczenie – podsumowanie

Jednym z najciekawszych wniosków płynących z badania była zależność pomiędzy regularnością stosowania preparatów a uzyskiwanymi efektami. Analiza wyników wykazała, że najlepsze rezultaty obserwowano u kobiet, które stosowały EndoMesin i EndoMesin Estrobiom codziennie przez cały trzymiesięczny okres obserwacji.

W grupie regularnie suplementującej preparaty 61% pacjentek zgłosiło wyraźną poprawę w zakresie przewlekłego bólu miednicy mniejszej. Dla porównania, wśród kobiet stosujących preparaty nieregularnie odsetek ten wyniósł 37%, natomiast w grupie niestosującej suplementacji jedynie 9%.

Podobną zależność zaobserwowano w przypadku bólu miesiączkowego. Znaczną poprawę odnotowano u 64% kobiet regularnie przyjmujących preparaty, podczas gdy w grupie nieregularnie stosującej suplementację było to 17%. W grupie niestosującej preparatów nie odnotowano znacznej poprawy.

Korzyści obserwowano również w odniesieniu do dyspareunii, czyli bólu występującego podczas współżycia. Poprawę zgłosiło 70% kobiet regularnie stosujących preparaty, 40% kobiet stosujących je nieregularnie i żadna z kobiet niestosujących suplementacji.

Szczególnie interesujące wyniki dotyczyły stosowania leków przeciwbólowych. W grupie regularnie przyjmującej preparaty aż 94,36% pacjentek zrezygnowało z leków przeciwbólowych. W grupie nieregularnie stosującej preparaty odsetek ten wyniósł 83,87%, natomiast w grupie niestosującej suplementacji jedynie 22%.

Badacze odnotowali również różnice w zakresie jakości życia. Znaczną poprawę komfortu życia zgłosiło 55% kobiet regularnie stosujących preparaty, w porównaniu z 17% kobiet stosujących je nieregularnie. Podobne wyniki uzyskano dla ogólnego samopoczucia – znaczną poprawę zadeklarowało odpowiednio 53%, 21% i 9% uczestniczek.

Także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego występowały rzadziej u kobiet regularnie stosujących preparaty. Zmniejszenie objawów, takich jak wzdęcia, uczucie pełności, zaparcia czy biegunki, zgłosiło 90,9% kobiet przyjmujących preparaty codziennie, 70,27% kobiet stosujących je nieregularnie oraz żadna z kobiet niestosujących suplementacji.

Łącznie wyniki te wskazują, że regularne stosowanie preparatów EndoMesin i EndoMesin Estrobiom wiązało się z częstszym występowaniem korzystnych efektów obserwowanych przez pacjentki w wielu analizowanych obszarach funkcjonowania związanych z endometriozą.

Co wynika z badania?

Przeprowadzone badanie obserwacyjne wykazało, że regularne stosowanie preparatów EndoMesin i EndoMesin Estrobiom przez trzy miesiące wiązało się ze zmniejszeniem bólu miesiączkowego, redukcją przewlekłego bólu miednicy mniejszej, ograniczeniem stosowania leków przeciwbólowych oraz poprawą jakości życia u kobiet z endometriozą.

Autorzy podkreślają jednocześnie, że suplementacja stanowi element wspomagający i nie zastępuje diagnostyki ani leczenia prowadzonego przez lekarza. Endometrioza pozostaje chorobą wymagającą indywidualnego podejścia terapeutycznego, a wszelkie decyzje dotyczące postępowania powinny być podejmowane wspólnie z lekarzem prowadzącym.

O badaniu

Przedstawione wyniki pochodzą z prospektywnego, wieloośrodkowego badania obserwacyjnego przeprowadzonego przez lek. Sabinę Kowalczyk oraz prof. dr hab. n. med. Agnieszkę Drosdzol-Cop. Do badania zakwalifikowano 421 kobiet w wieku 14–53 lat z rozpoznaną endometriozą, które przez trzy miesiące stosowały preparaty EndoMesin oraz EndoMesin Estrobiom zgodnie z zalecanym schematem suplementacji. Celem badania była ocena wpływu stosowanych preparatów na nasilenie bólu miesiączkowego, przewlekłego bólu miednicy mniejszej, stosowanie leków przeciwbólowych, komfort życia oraz wybrane objawy towarzyszące endometriozie.

Należy podkreślić, że było to badanie obserwacyjne, a uzyskane wyniki pokazują zależność pomiędzy regularnym stosowaniem preparatów a obserwowanymi efektami u badanych pacjentek. Endometrioza jest chorobą przewlekłą wymagającą indywidualnego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego, dlatego suplementacja powinna stanowić element kompleksowej opieki prowadzonej pod nadzorem lekarza.

Bibliografia:

Kowalczyk S., Drosdzol-Cop A. Zastosowanie kompozycji składników wpływających na łagodzenie bólu i poprawę komfortu życia – nowe podejście do terapii wspomagającej w endometriozie. Forum Położnictwa i Ginekologii, 2026.